
2026, een nieuw jaar met nieuwe kansen en onverwachte verrassingen. De winter 2025/2026 begon al vroeg met serieuze sneeuw in november, en ook de rest van de winter is serieus te noemen. Zo serieus dat het voorjaar zich uitstelde tot laat in maart/begin april.
Een afrastering blijkt helaas toch noodzakelijk
We hebben het 2 jaar geprobeerd om ons hele land te laten zoals het was. Dat wil zeggen dat wij geen afrastering wilden plaatsen. Het geheel oogt dan veel ruimer en zorgt ervoor dat zaken makkelijk en handig bereikbaar zijn. Helaas heeft dat ook een keerzijde.
Wij hoopten dat onze buren de aanwezige natuurlijke afscheidingen zouden respecteren. Helaas bleek dat een ijdele hoop. Na een aantal incidenten waarbij lieden met quads over ons land kwamen scheuren, waren wij er wel klaar mee. Dan dus toch maar een hele afrastering plaatsen.
Wij waren er al eerder voor gewaarschuwd, een Bosniër trekt zich weinig aan van aanwezige grenzen. Enkel een duidelijke barrière zorgt voor voldoende respect van andermans eigendommen. Heel jammer uiteraard, want ook wijzelf zullen er bij tijden hinder van ondervinden.

Elk nadeel heb zijn voordeel
Tja, en dan moet je zaken verder inventariseren. Een complete “wandeling” maken rond het hele terrein. Dat is bijna 1 kilometer… dus best wel een serieuze uitdaging in het vroege voorjaar.
Aan de zuid-west zijde wordt ons land begrensd door een beekje. Althans, in de zomer is het een beekje. In het voorjaar net na de winter lijkt het wel een kleine rivier. Er komt enorm veel water van de bergen naar beneden, en zoals blijkt is het beekje ineens een vette beek geworden. Niet alleen dat, maar we ontdekken nu dat we zelfs een aantal kleine watervalletjes hebben! Hoe mooi is dat, watervalletjes op je eigen land…
Een kweek kas om eigen biologische producten te verbouwen
Onafhankelijk, autark, zelfvoorzienend, 100% biologisch waren de ingrediënten om zo snel mogelijk voor een belangrijk deel in de eigen voedselvoorziening te voorzien. Betere producten, veel gezonder en een bijzonder goede leerschool is wat wij wilden. Maar op een berg is het groeiseizoen al korter dan in de vallei, dus wilden wij een kweek kas.

Het perceel was vorig najaar al helemaal omgeploegd. Er stonden hele velden met varens. Mooie planten denk je misschien, maar als je ze eenmaal hebt kom je er vrijwel nooit meer vanaf. Ze hebben wortelstokken die zich ondergronds telkens opnieuw ontwikkelen en uitbreiden. Het is best wel een drama om er vanaf te komen. Na het ploegen is er uitgebreid met een eg geprobeerd om zoveel mogelijk wortels te verwijderen. Vervolgens is het geheel diep omgefreesd.
Het resultaat van dit alles, in het voorjaar kwamen er weer bossen met varens naar boven… Een beetje frustrerend dus. Maar zoals bij vele zaken, de aanhouder wint. Na 3-4 jaar frezen en schoonmaken zouden de meeste varens verdwenen moeten zijn. Voordat de kas gebouwd werd is er eerst een hele aanhanger met mest over het perceel verdeelt en dat is vervolgens weer omgefreesd.

En die mest heeft zijn werk wel gedaan. Voor het eerste (test)jaar is er een enorme oogst met tomaten, paprika’s, augurken, komkommers, sla, uien, knoflook, courgettes en aubergines vanaf gekomen. Vrienden, kennissen, buren hebben er allemaal van mee kunnen genieten.
Volgend jaar proberen we zaken verder te perfectioneren. Met name ook buiten de kas willen we “raised beds” gaan maken zodat het werken wat minder belastend laag-bij-de-grond gaat worden.
Wil je meer weten? Neem gerust contact met ons op.
